ابوالقاسم شاكر

158

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

ه . غير مذهبى كردن قوه قضائيه با اضافه كردنِ شرط داشتن مدرك ليسانس از دانشكده حقوق تهران يا يكى از دانشگاههاى خارجى . و . رفع حجاب زنان . ز . سياست جدايى دين از سياست . « 1 » 2 - 7 . آغاز زمامدارى محمدرضا پهلوى رضا شاه در 25 شهريور 1320 تحت فشار حوادثِ پيش آمده ، به نفع پسر ارشد خود از مقام سلطنت استعفا داد . دولت بريتانيا پس از مشورت با زمامداران مسكو ، پسر بيست و يك ساله او محمدرضا را به عنوان پادشاه جديد ايران به رسميت شناختند . در سالهاى نخستين سلطنت وى امور ايران عملًا در دست سفراى انگليس و روس بود . آنها علنى و رسمى در امور داخلى ايران مداخله و امر و نهى مىكردند . و هدفى جز نابودى مذهب نداشتند . به گفتهء سيد جمال‌الدين اسدآبادى : هر مسلمانى بايد بداند كه انگليس قصد دارد ، دين اسلام را براندازد ، و مسلمانان را ، در هر جاى كرهء زمين ، نابود سازد ، اگر چه اين كار شدنى نيست . « 2 » پس از مدتى ، براساس توافقهاى استعمارى ، آمريكا نقش انگليس را در برخى كشورها ، از جمله ايران ، بر عهده گرفت . او دشمن بزرگ اسلام و ملت ايران گرديد و جنايات دورهء رضا خانى به صورتى ديگر با ديكته آمريكا ادامه يافت . در اينجا به برخى از اقدامات محمدرضا براى مذهب‌زدايى اشاره مىشود : يك . تصويب قانون تشكيل انجمنهاى ايالتى و ولايتى . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 34 - 40 ؛ تاريخ سياسى معاصر ايران ، ج 1 ، ص 117 - 120 . ( 2 ) . سيد جمال‌الدين ، اسدآبادى ، العروة الوثقى ، ص 357 . ( 3 ) . پس از فوت آيت الله بروجردى و آيت الله كاشانى در سال 1340 شاه و اسدالله علم فرصت مناسبى براى اهداف خويش پيدا كردند و قانون انجمنهاى ايالتى و ولايتى را در چهاردهم مهر 1341 براى زورآزمايى با روحانيون و پيوستگى كامل به غرب تصويب كردند . اين قانون بر خلاف قانون مصوب مجلس دوره اول ، قيد اسلام از شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان برداشته شده بود . همچنين سوگند به « كتب آسمانى » را به جاى قرآن كافى دانسته بود و به زنان حق رأى و تساوى حقوق با مردان داده شده بود . ( امينى ، عليرضا ، تحولات سياسى و اجتماعى ايران در دوران پهلوى ، ص 259 - 261 ) .